Студопедия  
Главная страница | Контакты | Случайная страница

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатика
ИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханика
ОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторика
СоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансы
ХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника

Тақырып: Еңбек қорғаудың түсінігі.

Читайте также:
  1. B) Жеке еңбек келісім арқылы жұмыс істейтін қызметкермен еңбек қатынастары бойынша байланыстағы заңды тұлға
  2. Ажеттілік түсінігі. А. Маслоудың қажеттілік пирамидасы
  3. Аристотель еңбектеріндегі ғылымдардың жіктелуі(« органон» « категориялар»).
  4. Диплом жұмысын қорғаудың тәртібі
  5. Еңбек құқы бойынша жауапкершіліктің түсінігі мен түрлері
  6. Еңбек құқығы, принциптері, әдіс-тәсілдері.
  7. Еңбек қауіпсіздігі заңнамасын бүзған үшін жауаптылық.
  8. Еңбек қорғау саласындағы мемлекеттік басқарудың негізгі қызметтері.
  9. Еңбек өнімділігін арттыру, капиталды тарту және табиғи қорларды 1 страница
  10. Еңбек өнімділігін арттыру, капиталды тарту және табиғи қорларды 2 страница
  Понедельник Вторник Среда Четверг Пятница
  12.01.2015 г. 13.01.2015 г. 14.01.2015 г. 15.01.2015 г. 16.01.2015 г.
08.00 – 09.30         104 гр. Консультация История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 122
09.40 – 11.10 101 гр. Зачет Логика Зинков Е.Г., д.ф.н., проф. Ауд.24   103 гр. 1 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.127 101 гр. 1 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.128   103 гр. Зачет Логика Зинков Е.Г., д.ф.н., проф. Ауд.122 102 гр. 1 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.22   105 гр. Зачет Логика Зинков Е.Г., д.ф.н., проф. Ауд.307 101 гр. Консультация История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.21   104 гр. 1 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.128 103 гр. Консультация История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.307     105 гр. 1 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.128
11.30 – 13.00 102 гр. Зачет Логика Зинков Е.Г., д.ф.н., проф. Ауд.24   103 гр. 2 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.128   104 гр. Зачет Русский язык и культура речи Землякова Н. В., к.филолог.н., доц. Ауд.304 101 гр. 2 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.128 104 гр. Зачет Логика Зинков Е.Г., д.ф.н., проф. Ауд.122 101 гр. Зачет Русский язык и культура речи Землякова Н. В., к.филолог.н., доц. Ауд.35   102 гр. 2 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.22 102 гр. Консультация История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.21   104 гр. 2 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.128 101 гр. Экзамен История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.307   105 гр. 2 подгруппа Зачет Латинский язык Трубчанинова И.И., к.пед.н., доц.. Ауд.128
13.10 – 14.40 105 гр. Зачет Русский язык и культура речи Землякова Н. В., к.филолог.н., доц. Ауд.307   103 гр. Зачет Русский язык и культура речи Землякова Н. В., к.филолог.н., доц. Ауд.205
14.50 – 16.20   102 гр. Зачет Русский язык и культура речи Землякова Н. В., к.филолог.н., доц. Ауд.122  
  Понедельник Вторник Среда Четверг Пятница
  19.01.2015 г. 20.01.2015 г. 21.01.2015 г. 22.01.2015 г. 23.01.2015 г.
08.00 – 09.40 101 гр. Консультация История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 33 102 гр. Консультация История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 307   103 гр. Консультация История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 307 102 гр. Экзамен История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 117
09.40 – 11.10 104 гр. Экзамен История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 33   105 гр. Консультация История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.307 101 гр. Экзамен История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 307   104 гр. Консультация История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.303 105 гр. Экзамен История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.307 105 гр. Консультация История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 307  
11.30 – 13.00 102 гр. Экзамен История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.307   103 гр. Экзамен История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.303   104 гр. Экзамен История государства и права зарубежных стран Гущина Л. И., к.и.н., доц. Ауд.303
  Понедельник Вторник Среда Четверг Пятница
  26.01.2015 г. 27.01.2015 г. 28.01.2015 г. 29.01.2015 г. 30.01.2015 г.
08.00 – 09.40 103 гр. Экзамен История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 307   105 гр. Экзамен История государства и права России Дудченко Ю. Л., к.ю.н., доц. Ауд. 307    

 

 

Специалист по учебной работе 1 категории О. Ю. Зекошева Начальник учебного отдела Т.Д. Стружинская

 

Зам. директора по учебной

Декан факультета А.Н. Куц и воспитательной работе А. В. Баранов

 

 

тақырып: Еңбек қорғаудың түсінігі.

Жоспар:

1. Еңбек қауіпсіздігі мен қорғаудың түсінігі.

2. Еңбек қорғау пәннің мазмұны.

3. Еңбекті қорғау саласының мақсаты мен міндеті

4. Еңбекті қорғау саласының қағидалары.

5. Еңбекті қорғау саласының субьектілері

 

Лекция мақсаты:Студенттерге Еңбекті қорғау пәнін түсіндіру, еңбекті қорғау саласының міндеті мен қағидаларын оқыту және еңбекті қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын оқытып, үйрету.

Лекция мәтіні.Қазақстан Республикасының Конституциясында адамдардың еңбегі мен денсаулығы мемлекетпен қорғалатыны, әрбір азаматтың қауіпсіздік және тазалық талаптарына сай еңбек ету құқығы жарияланған. Мемлекет бұл талаптарды, ең алдымен, еңбекті қорғау және оларды орындауға қадағалау жүргізу туралы нормалар жүйесі арқылы орындайды.

Еңбекті қорғау пәні – бұл қызметкерлердің еңбек процесі барысында еңбекпен қорғалуын, яғни олардың өмірі мен денсаулығының қорғалуын қамтамасыз ететін, өндірістегі қауіпті жағдайларды, кәсіптік зияндарды болдырмау және оқыс жағдайлардың алдын-алу шараларын жасайтын, оқытатын, зерттейтін пән. Яғни, Еңбек құқығының бір институты болып табылады.

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 5-бөлімі, 33-тарауының 306-бабында тоқталып, еңбектi қорғауға былай анықтама берілген, еңбектi қорғау - құқықтық, әлеуметтiк-экономикалық, ұйымдық-техникалық, санитарлық-гигиеналық, емдеу-алдын алу, оңалту және өзге де іс-шаралары мен құралдарын қамтитын, еңбек қызметi процесiнде қызметкерлердiң өмiрi мен денсаулығының қауiпсiздiгiн қамтамасыз ететiн жүйе болып табылады. Қысқаша айтқанда, еңбекті қорғау дегеніміз - бұл қызметкердің еңбек қызметі барысында оның өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған шаралар жүйесі.

Жалпы алып қарағанда еңбекті қорғау 1) құқықтық, 2) медициналық, 3) экономикалық, 4) техникалық құрамдас элементтерден тұрады. Бұл жерде ескеретін бір жайт, еңбекті қорғаудың кем дегенде бір құрамдас элементі бұзылса, онда бүкіл еңбекті қорғау бұзылды деп саналады.

Мысалы: еңбекті қорғаудың техникалық аспектісі машиналарды, жабдықтарды жасау, өндірістік, ғимараттарды салу және т.б. кезінде еңбекті қорғау ережелерінің сақталуы тиіс екендігін білдіреді. Егер жабдықтар, станоктар, машиналар және т.б. оларда жұмыс істейтін адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіпті етіп жасалса, онда өндірісте қайғылы оқиғалар, өндірістік жарақаттар орын алатыны сөзсіз.

1) Егерде, қызметкердің еңбек қызметі барысында өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған шаралар жүйесі бұзылса, яғни қызметкердің өмірі мен денсаулығына зиян келтірілген жағдайларда, олардың еңбекті қорғаудағы құқықтары қорғалмаса еңбекті қорғаудың құқықтық құрамдас элементі бұзылған болып табылады.

2) Егер ластанумен байланысты жұмыстар өндірісінде жуыну, санитарлық-гигиеналық бөлмелер жабдықталмаса, ал ыстық цехтарда тиісті тұзды су болмаса, немесе бөлмелер ластанған, қоқыстанған, газданған болса, не оларда зиянды заттардың рұқсат етілген нормалары шамадан тыс асып кетсе – бұл еңбекті қорғаудың медициналық құрамдас элементінің бұзылғанын білдіреді, бұл дегеніміз бүкіл еңбекті қорғау бұзылды, яғни, сол жерде жұмыс істейтін қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіп төніп тұр деген сөз.

3) Егерде еңбекті қорғау қаржыландырылмаса, және осының нәтижесінде қызметкерлер қорғау құралдарымен, арнайы киіммен қамтамасыз етілмесе, ескірген жабдықтар, машиналар ауыстырылмаса, бұл жағдайлар қызметкерлердің өмірі мен денсаулығы үшін қауіпті еңбек жағдайларын тудыратыны сөзсіз, бұл дегеніміз, еңбекті қорғаудың экономикалық құрамдас элементі бұзылды деген сөз.

4) Өндірісте машиналарды, жабдықтарды жасау, өндірістік, ғимараттарды салу және т.б. кезінде еңбекті қорғау ережелерінің сақталуы тиіс екендігі міндетті. Егер жабдықтар, станоктар, машиналар және т.б. оларда жұмыс істейтін адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіпті етіп жасалса, онда өндірістегі қайғылы оқиғалар, өндірістік жарақаттар орын алатыны сөзсіз, ал, бұл еңбекті қорғаудың техникалық құрамдас элемент бұзылды деген сөз.

Кең мағынада еңбекті қорғау адам еңбек ететін кез келген жерде қажет. Еңбекті қорғау барлық меншік нысанындағы ұйымдардағы еңбекке, сонымен қатар, қызметкерлердің, жұмыс берушілердің, еңбек мүшелерінің, тәжірибеден өтіп жүрген студенттердің, соттың үкімі бойынша жазасын өтеп жүрген азаматтардың еңбегіне де қатысты болып табылады.

Тар мағынада еңбекті қорғау дегеніміз - бұл қызметкерлердің өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуі тиіс құралдар мен шаралардың жүйесі.

Бұл шаралар мен құралдар мыналардан тұрады:

· еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нұсқаулардан;

· ауыр, зиянды және қауіпті жұмыстарда істейтін тұлғалар үшін жеңілдіктер мен өтемақылар туралы арнайы нормалардан;

· әйелдердің, кәмелетке толмағандардың және еңбекке қабілеті төмен тұлғалардың еңбегін қорғау жөніндегі нормалардан;

· өндірістегі қайғылы оқиғаларды тергеу және есепке алу ережелерінен;

· қауіпсіздік техникасы және өндірістік санитария жөніндегі ережелерден тұрады.

Қазіргі таңда Елбасы Жолдауындағы басты бағыттардың бірі – еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласына ерекше көңіл бөлініп, оның орындалуы жөнінде Үкімет тарапынан нақты шаралар жасалынуда. 2007 жылы Қазақстан Республикасында тұңғыш рет Еңбек Кодексі қолданысқа енгізілді. Бұрынғы еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау заңдарына біріктірілген заң жобасы жасалынды. Қазақстандағы еңбекті қорғау жүйесі көптеген онжылдықтар бойы қалыптасты. Егер осы жылдар ішінде ие болған бағалы тәжірибе жөнінде айтар болсақ, онда бұған қызметкерлерді оқытуды, жауапкершіліктің көп сатылы жүйесін, қорғану құралдарын пайдалануды, қызметкерлерге медициналық қызмет көрсетуді жатқызуға болады, сонымен қатар, еңбекті қорғау қызметін ретке салатын жаңа нормативтік актілер қабылданды. Қазақстан Республикасында 2005-2007 жылдарға арналған еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік бағдарлама іске асырылды. Еңбекті қорғау мәселелеріне қатысты ХЕҰ-ның бірқатар Конвенциялары күшіне енгізілді. Халықаралық еңбек ұйымы 1989 жылдың 28 сәуірінде Канадалық, Американдық жұмысшылардың бастауымен өндіріс орындарына қайғылы жағдайға душар болған, жарақаттанған жұмысшы өкілдерін еске алу, олардың әлеуметтік қорғалуын үкімет тарапынан қолдау жөнінде бастама көтерді. Бұл ұсынысты бүкіләлемдік ерікті кәсіподақ мақұлдап, қазіргі уақытта барлық елде осы күн айрықша маңызға ие болып келеді.

Қазіргі уақытта республиканың кәсіпорындары мен ұйымдарында еңбек заңнамасының еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша нормаларын сақтау үлкен мәнге ие болып отыр, себебі оған қызметкерлердің әлеуметтік қорғалуы, олардың денсаулығы мен өмірлерінің сақталуы тікелей байланысты.

Еңбек жағдайлары мен еңбекті қорғауды жақсартуда ең негізгі міндеттердің бірі-қызметкерлердің еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласындағы құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталған кәсіптік одақтардың қызметі елеулі рөл атқарады. Басқа да кез келген қоғамдық ұйым тәрізді кәсіподақ та ықпал етудің ең саналуан формаларын пайлаланады. Осы тектес ықпал етулердің неғұрлым қонымды және тиімді формаларының бірі - еңбек заңнамасының еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласындағы талаптарын сақтауға қоғамдық бақылауды ұйымдастыру болып табылады.

Еңбек жағдайларын жақсарту әлеуметтік жақсы нәтижелер береді – қызметкерлердің денсаулығы артады, жұмысы қанағаттандырады, еңбек тәртібі артады, өндірістік және қоғамдық белсенділік пен басқа да еңбекшілердің жоғары сатылы дамуын сипаттайтын көрсеткіштер жоғарылайды. Азаматтардың еңбек еркінділігіне сай конституциялық құқығына байланысты туындайтын Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделген еңбек қатынастарын Қазақстан Республикасының Еңбек туралы Заңы реттейді, ол Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделген және жекелеген қызметкерлер категорялары арасында еңбек қатынастарын реттейтін Заң мен басқа да нормативтік құқықтық актілерден тұрады.

Еңбек қауіпсіздігін қорғау саласында басшылардың, сала мамандарының біліктілігін тексеру, оларды оқыту, арнайы сертификат алу шаралары, оған жұмсалатын қаржы көздері ұжымдық шартпен айқындалып, нақтылы орындалып отыруы тиіс. Бірінші кезекте әр сала бойынша нұсқамалық ержелер жасау, онымен таныстыру мекеменің тікелей басшысының міндеті болып саналады. Адам құқығы, оның қорғалуы жөнінде әрбір мекеме басшысы қатаң тәртіп орнатып, қауіпсіздік шараларының бұзылуына жол бермеуі тиіс.

2.Еңбекті қорғау саласының міндеті және қағидалары.Еңбекті қорғау саласының мінтеті – адамдарды жұмыстың қауіпсіз әдістері мен тәсілдеріне үйрету және қызметкерлердің жұмыстарды атқару кезінде еңбекті қорғау ережелері мен нормаларын бұзушылықтарды болдырмау болып табылады.

Еңбекті қорғау саласының қағидалары мыналар болып табылады:

1. өндірістік қызмет нәтижелеріне қатысты алғанда қызметкердің өмірі мен денсаулығының басымдығы;

2. қызметкердің өмірі мен денсаулығына өндірістік факторлардың зиянды әсерінің қайтымсыз салдарына жол бермеу;

3. адам мен азаматтың еңбек саласындағы құқықтарының шектелуіне жол бермеу;

4. қызметкерлердің еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптарына сай келетін еңбек жағдайларына құқықтарын қорғауға мемлекеттің кепілдік беруі;

5. еңбек бостандығы;

6. кемсітушілікке, мәжбүрлі еңбекке және балалар еңбегінің ең нашар түрлеріне тыйым салу;

7. нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу және қабылдау арқылы еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласында бірыңғай талаптарды белгілеу;

8. еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелерін мемлекеттік реттеу;

9. уәкілетті орган, оның аумақтық бөлімшелері және жұмыс берушілер мен қызметкерлер өкілдері арасында еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы келісілген iс-қимылдарды қамтамасыз ету;

10. еңбек қауіпсiздiгiнің және еңбекті қорғаудың жай-күйi туралы ақпараттың жариялылығы, толымдылығы және дұрыстығы;

11. мемлекеттiк бағдарламаларды қаржыландыруға, нормативтiк құқықтық актiлерді әзiрлеуге, еңбек қауiпсiздігі және еңбекті қорғау саласында ғылыми жұмыстар мен зерттеулер жүргiзуге мемлекеттiң қатысуы;

12. кемсітушілікке, мәжбүрлі еңбекке және балалар еңбегінің ең нашар түрлеріне тыйым салу;

13. қауіпсіздік және гигена талаптарына сай келетін еңбек жағдайларына құқықты қамтамассыз ету;

14. өндірістік қызмет нәтижелеріне қатысты алғанда қызметкердің өмірімен денсаулығының басымдығы;

15. еңбегі үшін жалақының ең төменгі мөлшерінен кем емес, әділетті сыйақыға құқығын қамтамассыз ету;

16. тынығу құқығын қамтамассыз ету;

17. қызметкерлердің құқықтары мен мүмкүндіктерінің теңдігі;

18. қызметкерлер мен жұмыс берушілердің өздерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау үшін бірігу құқығын қамтамассыз ету;

19. еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау мәселелерін мемлекеттік реттеу;

20. қызметкерлер өкілдерінің ҚР еңбек заңнемасының сақталуына қоғамдық бақылауды жүзеге асыру құқығын қамтамассыз ету болып табылады;

21. қызметкерлер өкiлдерiнiң еңбек қауiпсiздігі және еңбектi қорғау жөніндегi мемлекеттік бағдарламаларды қалыптастыруға, еңбек қауіпсiздігі және еңбектi қорғау нормаларынан тұратын нормативтiк құқықтық актiлердi әзiрлеуге, сондай-ақ еңбек қауiпсiздiгi және еңбектi қорғау туралы Қазақстан Республикасы заңдарының сақталуын бақылауды жүзеге асыруға қатысуы.

Бақылау сұрақтары:

1. Еңбекті қорғауғаудың түсінігі және пәннің мазмұны.

2. Еңбекті қорғау саласының міндеті және қағидалары.

3. Еңбекті қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары.

 

 


Дата добавления: 2015-01-05; просмотров: 85 | Нарушение авторских прав

<== предыдущая лекция | следующая лекция ==>
для студентов 1 курса (4/14) очной формы обучения по направлению подготовки 40.03.01 Юриспруденция| Перечень вопросов к экзамену по курсу математики. Курс 1. Группы 432 - 434. Семестр осенний

lektsii.net - Лекции.Нет - 2014-2020 год. (0.03 сек.) Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав