Читайте также:
|
Экономика ғылымы табиғат пен қоғам туралы адам білімінің жүйесі ретінде дамыған құлдық қоғамада п.б. экономика туралыалғашқы түсініктер Ксенофонт, Аристотель және басқа да ойшылдардың еңбектерінде берілген. «Экономика» терминін алғаш рет Ксенофонт енгізген, үй шаруашылығы туралы заң мағынасында.
1. Экономикалық теория – бұл қызмет түрлері туралы ғылым, айырбас және адамдар арасындағы ақшалай іс - әрекетке байланысты.
2. Экономикалық теория – адамдардың сирек немесе шектеулі өндіргіш ресурстарын қолдану арқылы және әртүрлі тауарды өндіру мен тұтыну мақсатында, оларды қоғам мүшелері арасында бөлу туралы ғылым.
3. Экономикалық теория - адамзаттың тұтыну мен өндіру саласындағы өзінің міндеттерімен қалай айналасатыны туралы ғылым.
4. Экономикалық теория - адамдардың өмірлік қызметінің күнделікті іскерлігін және өздеріне өмір сүру мүмкіндігін таба отырып осы жолды қолдану туралы ғылым.
5. Экономикалық теория - байлық туралы ғылым ретінде.
6. Экономикалық теория - сирек өндіруші ресурстарды адам мен қоғам уақыттың өтуіне қарай, ақшаның көмегімен немесе олардың қатысуынсыз, әртүрлі тауарды өндіру үшін таңдайды және оларды қазір мен болашақта тұтыну мақсатында әртүрлі адам мен қоғам топтары арасында бөлуді қолдану туралы ғылым.
Даму кезеңдері. Меркантелизм (ит сөзі «мерканте» саудагер, көпес) бірінші эк.қ ілім б.т. Меркантелистер байлықтың қайнар көзі тауар мен ақша айналымы саласында болады деп есептеген. Өкілдері Вильям Стаффорд, Томас Мен. Қоғам байлығы саудада емес, өндірісте болатындығын физиократтар мектебі тұжырымдады. Франсуа Кенэ ұлттық байлықтың көзі ауыл шаруашылық еңбегі д.есептеді. Ал Петти, Смит, және Рикардо олар байлық көзі тек ауыл шар.қ еңбек емес, барлық өндіріс еңбектерін де қарастырды. Бұл идеялар «классикалық» болып есептелінді. Классикалық теориялар жинақталып «марксизм» деген атқа ие болды. Маржинализмнің басты ктегориялары: шекті пайдалылық, шекті өнімділік, шекті шығындар.
2.Ақшаның пайда болуы, қызметтері, түрлері. Ақша кез келген уақытта басқа бір тауарға айырбастала алатын жалпылама эквивалиент, кез келген тауар өз құнын ақщамен көрсетеді. Әлемдік ақша алтын, өнеркәсібі дамыған елдердегі тұрақты валюта б.т. деньги ұғымы түркілердің теңге деген атауынан шыққан, 15 ғ.ң басында Әмір Темірдің басару кезінде дайындалған.
Түрлері. Металл ақшалар - монеталар. Отаны Лидия, б.д.д 7 ғ.да ойып өрнектелген түрінде шықты. Монета термині Юнон Монета храмы атымен байл шыққан. Монета – заңмен бекітілген пішіні,түрі, салмағы, сынаьы, ремидумы бар металл ақша белгісі. Бет жағы аверс, сырсы реверс, кесіндісі гурт д.а. Қағаз ақшалар ең алғаш он екінші ғ.да Қытайда п.б. Несиелік ақша вексель, чек, электрондық ақшалар жатады.
Қызметтері. Құн өлшемі: ақшалар бұл қызметті тауардың бағасын анықтағанды атқарады, ақшаның көмегімен тауарды өндіруге кеткен шығындар өлшенеді. Айналым құралы ақшалар бұл қызметті қолма қол түрінде атқарады, тауар соңғы тұтынушысын тапқанша ақшамен қатар айналымы болады. Төлем құралы ақшалар бұл қызметті сатылған тауардың ақысы кейінге қалдырылып төленген жағдайда атқарады. Қор жинау ж жинақ құралы ақшалар бұл қызметті белгілі бір себептермен айналыстан шығып жинақталған кезде атқарады.
3. Нарық экономикасы жүйе ретінде ж оның элементтері. Нарықтық модельге негізделген экономика шаруашылықты ұйымдастыруды былай жүзеге асырады: жеке тұтынушы мен өндірушілер нарық арқылы өзара іс әрекет жасайды. Мұнда үш мәселе, нені, қалай және кімге өндіру керек?
Эрхард: жоспарлы шаруашылықтан артықшылығы: икемделу процесі сағат сайын, күнде жүреді.
Факторлары:
· Меншік түрлерінің көп болуы
· Нарықтағы шаруашылық субъектілерінің қойылатын эк.қ жауапкершілікке сай болып, тәуелсіз әрі өз өзінше болуы
· Тауар өндіірушілер мен сауда делдалдарының бәсекелестігі
· Белгісіз нарыққа өнім шығару
· Өнімге бағаны контрагенттердің қою құқықтығы
· Керекті инфрақұрылымның болуы
Дата добавления: 2014-12-15; просмотров: 258 | Поможем написать вашу работу | Нарушение авторских прав |